ارزش بالای لیر ترک

 روند رو به رشد اعتبار ليرترك جديد به عنوان واحد پول ملي تركيه كه از سال ‪ ۲۰۰۵‬ملي با حذف شش صفر آغاز شده، به مرحله جديدي راه يافته و مي‌رود تا در رديف واحدهاي پولي بين‌الملي در معاملات جهاني نيز مورد استفاده قرار گيرد. مركز تجارت الكترونيك "ئي.بي.اس." كه از آن به عنوان بزرگترين مركز بين‌المللي معاملات ارزي ياد مي‌شود، واحد پول ملي تركيه را هم در فهرست معاملات بين‌المللي برابري دلار قرار داد. كارشناسان اقتصادي مي‌گويند قرار گرفتن واحد پول ملي كشوري در معاملات اين مركز كه اصطلاحا از آن به عنوان "صفحه تاييد نرخ نقدي" ياد مي‌شود و وابسته به موسسه "اي.سي.آ.پي." است، براي بانك‌هاي خارجي در ماهيت يك شاخص جدي و مهم است و اين تحول در افزايش اعتبار ليرترك در بازارهاي بين‌المللي فرصت بسيار بزرگي براي ليرترك فراهم آورده كه بالبع دستاوردهايي نيز براي اقتصاد تركيه خواهد داشت. روزنامه مليت روز سه‌شنبه به نقل از "دريل هوكر" مسئول بازارهاي در حال رشد جهان در موسسه "آي.سي.آ.پي." نوشت: "در بازارهاي جهاني، ليرترك، موقعيت يك پول با درآمد بالا را يافته و تقاضاي فزاينده‌اي براي خريد اين پول در ميان بازيگران بورس‌ها ديده مي‌شود." هوكر گفت: "گشوده شدن بخش برابري دلار - ليرترك در ئي.بي.اس. (.‪(E.B.S‬ فرصت‌هاي خوبي را براي مشتريان اين موسسه فراهم آورده است." در اين ميان يك مسئول بانك "بي.سي.پي." سوئد كه كه عمليات پولي فشرده‌اي را در "صفحه تاييد نرخ نقدي (ئي.بي.اس)" اجرا مي‌كند، به مليت گفت: "تحول اخير، ناشي از افزايش نقدينگي ليرترك در بازارهاي مالي است." او گفت: "افزايش تقاضاي بانك‌هاي بزرگ جهاني و سرمايه‌گذاران بين‌المللي براي ليرترك در بازارهاي مالي بين‌المللي، در تصميم آي.سي.آ.پي. براي قرار دادن ليرترك در معاملات برابري ارزهاي بين‌المللي موثر بوده است." مليت نوشت: "بانك سوئدي بي.سي.پي. اولين بانك بزرگ است كه در صفحه ئي.بي.سي، ليرترك معامله كرد." كارشناسان مي‌گويند مهم‌ترين تاثيري كه اين تحول مي‌تواند براي ليرترك داشته باشد، كاستن از اختلاف بين نرخ خريد و فروش ليرترك در بازارهاي جهاني است كه اين نيز به نوبه خود موجب افزايش حجم معاملات ليرترك خواهد شد. اين كارشناسان با استناد به اختلاف بين نرخ خريد و فروش در معاملات برابري دلار و يورو به عنوان دو واحد پولي كه از اعتبار بالايي در سطح بين‌المللي برخوردارند و تا حد ‪ ۰/۰۰۰۱‬واحد نيز مي‌رسد، معتقدند هر چه اختلاف بين نرخ خريد و فروش ارزي در بازارهاي جهاني كاهش يابد، سرمايه گذاري در آن ارز راحتتر و ريسك آن كمتر مي‌شود. بررسي‌ها نشان مي‌دهد نرخ برابري امروز (سه‌شنبه) خريد دلار با ليرترك در صفحه تاييد نرخ نقدي مذكور ‪ ۱/۲۶۷۳‬ليرترك و نرخ برابري فروش آن برابر ‪ ۱/۲۶۷۷‬ليرترك ديده مي‌شود. "مراد سالار" مدير عامل موسسه سرمايه‌گذاري "آ" تركيه، قرار گرفتن ليرترك در معاملات اين مركز تجارت الكترونيك را "تحولي مهم و نشانه افزايش اعتبار بين‌المللي ليرترك" ارزيابي كرده و مي‌گويد: "جالب اين كه سرمايه‌گذاران خارجي بيش از خود تركيه‌اي‌ها به آينده ليرترك اعتماد نشان مي‌دهند." البته نبايد فراموش كرد كه اعطاي بهره بالا به ليرترك كه اكنون در ابزارهاي سرمايه‌گذاري مختلف بيش از ‪ ۱۷‬در صد است و با توجه به نرخ تورم رو به پائين در اين كشور، مركز جاذبه‌اي جدي براي ورود سرمايه كوتاه مدت خارجي به تركيه ايجاد كرده است. از مهم‌ترين دلايل ايجاد چنين مركز جاذبه‌اي براي ليرترك اين است كه دولت آنكارا توانسته با نشان دادن عزم راسخ خود به ادامه اصلاحات و پيروي جدي از برنامه‌هاي اقتصادي اعلام شده كه مورد تاييد صندوق بين‌المللي پول است و اصولا در چارچوب قواعد و مقررات اقتصاد كلان پيگيري مي‌شود، اعتماد جهاني را به خود جلب كند. دولت تركيه در ادامه يك سري اصلاحات ساختاري جدي در اقتصاد و با تدوين برنامه‌هاي اقتصادي مورد تاييد موسسات معتبر جهاني و مبارزه جدي با تورم و كاهش آن به ارقام يك رقمي، شش صفر از پول ملي خود را در سال ‪ ۲۰۰۵‬حذف كرد. مردم تركيه همزمان با شروع سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي با "ليرترك جديد" به عنوان واحد پول ملي جديد كشورشان آشنا شدند. لير ترك جديد كه به اختصار به آن "ي.ت.ل (.‪ "(Y.T.L‬گفته مي‌شود به عبارت ساده، با حذف شش صفر از اسكناس‌ها و چهار صفر از سكه‌هاي لير ترك قبلي تولد يافته است. گذر به لير ترك جديد كه به عنوان نماد شكسته شدن طلسم سي ساله در نرخ تورم شديد در تركيه از آن ياد مي‌شود، با استقبال هيجان انگيز مردم اين كشور روبه‌رو شد. نخست وزير تركيه در اين مورد گفته است: "با گذر به لير ترك جديد، از واحد پول ملي تركيه اعاده حيثيت شد و اين واحد پولي اعتبار يافت و مردم تركيه از شرمساري ناشي از داشتن اسكناس‌هايي با صفرهاي زياد در جهان رهايي يافتند." عمليات گذر به لير ترك جديد بدون بروز هر گونه مشكلي در شبكه‌هاي رايانه‌اي بانك‌ها و ادارات دولتي مربوطه صورت گرفت. نخست وزير تركيه با اشاره به اصلاحات اساسي در ساختار اقتصادي تركيه و كاهش شديد نرخ تورم در اين كشور گفته بود: "بسياري از تحليل گران اين تحولات و گذر به لير ترك جديد را انقلابي آرام در اقتصاد تركيه ارزيابي مي‌كنند." بر اساس قانوني كه در سال ‪ ۲۰۰۴‬به تصويب رسيد، واحد پول ملي جديد اين كشور "لير ترك جديد" و واحد كوچك آن "كوروش" تعيين شد. با اين قانون، واحد پولي "کوروش" كه در اوايل تاسيس جمهوري تركيه ارزشي برابر يك صدم لير ترك داشت، دوباره وارد نظام پولي شده و يك لير ترك جديد برابر يك صد کوروش است. اسكناس‌هاي جديد در قطعه‌هاي يك، پنج، ‪ ۵۰ ،۲۵ ،۱۰‬و ‪ ۱۰۰‬لير ترك جديد و کوروش‌ها نيز به صورت سكه‌هاي يك، پنج، ‪ ۵۰ ،۲۵ ،۱۰‬کوروش و يك لير ترك جديد به بازار عرضه شد. عمليات حذف صفر از واحد پولي ملي از سالها قبل در تركيه مطرح بود. ولي به دليل ادامه بحران‌هاي اقتصادي و ناتواني دولت‌ها در مبارزه با مشكلات مزمن اقتصادي تركيه بويژه تورم، ناكام مانده بود. كارشناسان اقتصادي، حذف پول قبلي و رايج شدن واحد پول ملي جديد از سال ‪ ۲۰۰۵‬در تركيه را بزرگترين اصلاحات مالي در اين كشور ارزيابي مي‌كنند. بانك مركزي تركيه از اول سال ‪ ۲۰۰۶‬ميلادي به مدت ‪ ۱۰‬سال شروع به جمع آوري لير ترك قبلي از بازار كرده است. به موجب قانون فقط شعبات بانك مركزي در سراسر تركيه و در مناطقي كه شعبات بانك مركزي در آن فعال نيست، شعبات بانك دولتي زراعت حق خريداري واحد پولي قبلي را دارند. تركيه تا سال ‪ ۲۰۰۴‬صاحب اسكناسهايي با شش صفر بود كه واحد پول ملي اين كشور را در ميان پول‌هاي ملي كشورهاي جهان از نظر درشتي رقم مطلق آن در صدر جدول نشانده بود. داد و ستد با آن اسكناس‌ها بسيار دشوار و محاسبات در هزينه‌هاي دولتي و موسسات بزرگ با ارقام كاترليوني صورت مي‌گرفت كه دشواري‌هاي خاص خود را داشت. بزرگي ارقام در اسكناس‌هاي تركيه، اعتبار پول ملي اين كشور را در عرصه جهاني، در جهت منفي تحت تاثير قرار داده بود. روند تورمي تركيه كه در بعد از سال ‪ ۱۹۸۰‬ميلادي شروع شد، تاثيرات منفي بر بزرگي ارقام اسكناس‌ها داشت و موجب شد كه حجم پول در گردش تركيه در دوره ‪ ۱۹۸۰‬تا ‪ ۲۰۰۳‬ميلادي ‪ ۳۲‬هزار و ‪ ۹۰۰‬برابر افزايش يابد. بر اساس قانون ياد شده دولت آنكارا اختيار دارد با تصويب هيات وزيران و در پي پاكسازي لير ترك‌هاي قبلي از بازار، نام واحد پول ملي اين كشور از "لير ترك جديد" را دوباره به "لير ترك" تغيير دهد.

 روند رو به رشد اعتبار ليرترك جديد به عنوان واحد پول ملي تركيه كه از سال ‪ ۲۰۰۵‬ملي با حذف شش صفر آغاز شده، به مرحله جديدي راه يافته و مي‌رود تا در رديف واحدهاي پولي بين‌الملي در معاملات جهاني نيز مورد استفاده قرار گيرد. مركز تجارت الكترونيك "ئي.بي.اس." كه از آن به عنوان بزرگترين مركز بين‌المللي معاملات ارزي ياد مي‌شود، واحد پول ملي تركيه را هم در فهرست معاملات بين‌المللي برابري دلار قرار داد. كارشناسان اقتصادي مي‌گويند قرار گرفتن واحد پول ملي كشوري در معاملات اين مركز كه اصطلاحا از آن به عنوان "صفحه تاييد نرخ نقدي" ياد مي‌شود و وابسته به موسسه "اي.سي.آ.پي." است، براي بانك‌هاي خارجي در ماهيت يك شاخص جدي و مهم است و اين تحول در افزايش اعتبار ليرترك در بازارهاي بين‌المللي فرصت بسيار بزرگي براي ليرترك فراهم آورده كه بالبع دستاوردهايي نيز براي اقتصاد تركيه خواهد داشت. روزنامه مليت روز سه‌شنبه به نقل از "دريل هوكر" مسئول بازارهاي در حال رشد جهان در موسسه "آي.سي.آ.پي." نوشت: "در بازارهاي جهاني، ليرترك، موقعيت يك پول با درآمد بالا را يافته و تقاضاي فزاينده‌اي براي خريد اين پول در ميان بازيگران بورس‌ها ديده مي‌شود." هوكر گفت: "گشوده شدن بخش برابري دلار - ليرترك در ئي.بي.اس. (.‪(E.B.S‬ فرصت‌هاي خوبي را براي مشتريان اين موسسه فراهم آورده است." در اين ميان يك مسئول بانك "بي.سي.پي." سوئد كه كه عمليات پولي فشرده‌اي را در "صفحه تاييد نرخ نقدي (ئي.بي.اس)" اجرا مي‌كند، به مليت گفت: "تحول اخير، ناشي از افزايش نقدينگي ليرترك در بازارهاي مالي است." او گفت: "افزايش تقاضاي بانك‌هاي بزرگ جهاني و سرمايه‌گذاران بين‌المللي براي ليرترك در بازارهاي مالي بين‌المللي، در تصميم آي.سي.آ.پي. براي قرار دادن ليرترك در معاملات برابري ارزهاي بين‌المللي موثر بوده است." مليت نوشت: "بانك سوئدي بي.سي.پي. اولين بانك بزرگ است كه در صفحه ئي.بي.سي، ليرترك معامله كرد." كارشناسان مي‌گويند مهم‌ترين تاثيري كه اين تحول مي‌تواند براي ليرترك داشته باشد، كاستن از اختلاف بين نرخ خريد و فروش ليرترك در بازارهاي جهاني است كه اين نيز به نوبه خود موجب افزايش حجم معاملات ليرترك خواهد شد. اين كارشناسان با استناد به اختلاف بين نرخ خريد و فروش در معاملات برابري دلار و يورو به عنوان دو واحد پولي كه از اعتبار بالايي در سطح بين‌المللي برخوردارند و تا حد ‪ ۰/۰۰۰۱‬واحد نيز مي‌رسد، معتقدند هر چه اختلاف بين نرخ خريد و فروش ارزي در بازارهاي جهاني كاهش يابد، سرمايه گذاري در آن ارز راحتتر و ريسك آن كمتر مي‌شود. بررسي‌ها نشان مي‌دهد نرخ برابري امروز (سه‌شنبه) خريد دلار با ليرترك در صفحه تاييد نرخ نقدي مذكور ‪ ۱/۲۶۷۳‬ليرترك و نرخ برابري فروش آن برابر ‪ ۱/۲۶۷۷‬ليرترك ديده مي‌شود. "مراد سالار" مدير عامل موسسه سرمايه‌گذاري "آ" تركيه، قرار گرفتن ليرترك در معاملات اين مركز تجارت الكترونيك را "تحولي مهم و نشانه افزايش اعتبار بين‌المللي ليرترك" ارزيابي كرده و مي‌گويد: "جالب اين كه سرمايه‌گذاران خارجي بيش از خود تركيه‌اي‌ها به آينده ليرترك اعتماد نشان مي‌دهند." البته نبايد فراموش كرد كه اعطاي بهره بالا به ليرترك كه اكنون در ابزارهاي سرمايه‌گذاري مختلف بيش از ‪ ۱۷‬در صد است و با توجه به نرخ تورم رو به پائين در اين كشور، مركز جاذبه‌اي جدي براي ورود سرمايه كوتاه مدت خارجي به تركيه ايجاد كرده است. از مهم‌ترين دلايل ايجاد چنين مركز جاذبه‌اي براي ليرترك اين است كه دولت آنكارا توانسته با نشان دادن عزم راسخ خود به ادامه اصلاحات و پيروي جدي از برنامه‌هاي اقتصادي اعلام شده كه مورد تاييد صندوق بين‌المللي پول است و اصولا در چارچوب قواعد و مقررات اقتصاد كلان پيگيري مي‌شود، اعتماد جهاني را به خود جلب كند. دولت تركيه در ادامه يك سري اصلاحات ساختاري جدي در اقتصاد و با تدوين برنامه‌هاي اقتصادي مورد تاييد موسسات معتبر جهاني و مبارزه جدي با تورم و كاهش آن به ارقام يك رقمي، شش صفر از پول ملي خود را در سال ‪ ۲۰۰۵‬حذف كرد. مردم تركيه همزمان با شروع سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي با "ليرترك جديد" به عنوان واحد پول ملي جديد كشورشان آشنا شدند. لير ترك جديد كه به اختصار به آن "ي.ت.ل (.‪ "(Y.T.L‬گفته مي‌شود به عبارت ساده، با حذف شش صفر از اسكناس‌ها و چهار صفر از سكه‌هاي لير ترك قبلي تولد يافته است. گذر به لير ترك جديد كه به عنوان نماد شكسته شدن طلسم سي ساله در نرخ تورم شديد در تركيه از آن ياد مي‌شود، با استقبال هيجان انگيز مردم اين كشور روبه‌رو شد. نخست وزير تركيه در اين مورد گفته است: "با گذر به لير ترك جديد، از واحد پول ملي تركيه اعاده حيثيت شد و اين واحد پولي اعتبار يافت و مردم تركيه از شرمساري ناشي از داشتن اسكناس‌هايي با صفرهاي زياد در جهان رهايي يافتند." عمليات گذر به لير ترك جديد بدون بروز هر گونه مشكلي در شبكه‌هاي رايانه‌اي بانك‌ها و ادارات دولتي مربوطه صورت گرفت. نخست وزير تركيه با اشاره به اصلاحات اساسي در ساختار اقتصادي تركيه و كاهش شديد نرخ تورم در اين كشور گفته بود: "بسياري از تحليل گران اين تحولات و گذر به لير ترك جديد را انقلابي آرام در اقتصاد تركيه ارزيابي مي‌كنند." بر اساس قانوني كه در سال ‪ ۲۰۰۴‬به تصويب رسيد، واحد پول ملي جديد اين كشور "لير ترك جديد" و واحد كوچك آن "كوروش" تعيين شد. با اين قانون، واحد پولي "کوروش" كه در اوايل تاسيس جمهوري تركيه ارزشي برابر يك صدم لير ترك داشت، دوباره وارد نظام پولي شده و يك لير ترك جديد برابر يك صد کوروش است. اسكناس‌هاي جديد در قطعه‌هاي يك، پنج، ‪ ۵۰ ،۲۵ ،۱۰‬و ‪ ۱۰۰‬لير ترك جديد و کوروش‌ها نيز به صورت سكه‌هاي يك، پنج، ‪ ۵۰ ،۲۵ ،۱۰‬کوروش و يك لير ترك جديد به بازار عرضه شد. عمليات حذف صفر از واحد پولي ملي از سالها قبل در تركيه مطرح بود. ولي به دليل ادامه بحران‌هاي اقتصادي و ناتواني دولت‌ها در مبارزه با مشكلات مزمن اقتصادي تركيه بويژه تورم، ناكام مانده بود. كارشناسان اقتصادي، حذف پول قبلي و رايج شدن واحد پول ملي جديد از سال ‪ ۲۰۰۵‬در تركيه را بزرگترين اصلاحات مالي در اين كشور ارزيابي مي‌كنند. بانك مركزي تركيه از اول سال ‪ ۲۰۰۶‬ميلادي به مدت ‪ ۱۰‬سال شروع به جمع آوري لير ترك قبلي از بازار كرده است. به موجب قانون فقط شعبات بانك مركزي در سراسر تركيه و در مناطقي كه شعبات بانك مركزي در آن فعال نيست، شعبات بانك دولتي زراعت حق خريداري واحد پولي قبلي را دارند. تركيه تا سال ‪ ۲۰۰۴‬صاحب اسكناسهايي با شش صفر بود كه واحد پول ملي اين كشور را در ميان پول‌هاي ملي كشورهاي جهان از نظر درشتي رقم مطلق آن در صدر جدول نشانده بود. داد و ستد با آن اسكناس‌ها بسيار دشوار و محاسبات در هزينه‌هاي دولتي و موسسات بزرگ با ارقام كاترليوني صورت مي‌گرفت كه دشواري‌هاي خاص خود را داشت. بزرگي ارقام در اسكناس‌هاي تركيه، اعتبار پول ملي اين كشور را در عرصه جهاني، در جهت منفي تحت تاثير قرار داده بود. روند تورمي تركيه كه در بعد از سال ‪ ۱۹۸۰‬ميلادي شروع شد، تاثيرات منفي بر بزرگي ارقام اسكناس‌ها داشت و موجب شد كه حجم پول در گردش تركيه در دوره ‪ ۱۹۸۰‬تا ‪ ۲۰۰۳‬ميلادي ‪ ۳۲‬هزار و ‪ ۹۰۰‬برابر افزايش يابد. بر اساس قانون ياد شده دولت آنكارا اختيار دارد با تصويب هيات وزيران و در پي پاكسازي لير ترك‌هاي قبلي از بازار، نام واحد پول ملي اين كشور از "لير ترك جديد" را دوباره به "لير ترك" تغيير دهد.

بهره برداری پیمانکاران ترکیه از موقعيت ایران

ارزش پروژه‌های گازی ايران نيز برای پيمانکاران ترک ۱۰ ميليارد دلار برآورده‌ شده‌ و در صورتی که‌ ايران شرايط پيمانکاران ترکيه‌ را بپذيرد، ۳۰ ميليارد دلار پول ايران به‌ جيب پيمانکاران ترک سرازير می شود مردميار : منابع خبری تركيه می گويند توافق های اخير تركيه‌ و ايران در زمينه‌ گاز طبيعی و برق، شركت های پيمانكار تركيه‌ را به‌ رقابت برای انعقاد قرارداد با ايران ترغيب كرده است. طبق قراردادهای مقدماتی تركيه‌ با ايران در زمينه‌ برق، كه‌ هفته‌ گذشته‌ به‌ امضای هيات های انرژی و نيروی دو كشور رسيده‌، در مرزهای ايران و تركيه سه‌ نيروگاه‌ گاز سوز توليد برق احداث می شود. يكی از اين نيروگاه ها در اغدير در شرق تركيه‌ و دومی در استان آذربايجان شرقی ايران قرار خواهد داشت. محل احداث سومين نيروگاه، در مذاكرات آينده‌ روشن می شود. همچنين تركيه‌ در زمينه سدسازی و احداث نيروگاه های برق آبی در ايران، برای توليد ۱۰هزار مگاوات برق سرمايه‌ گذاری می كند. بنابر گزارش آژنس خبری ترك كه روزنامه‌های راديكال و مليت نيز، در شماره روز دوشنبه خود از آن ياد كرده اند، پيمانكاران تركيه‌ای به‌ بازار پرسود ايران چشم دوخته‌اند. پيمانكاران تركيه‌ می كوشند در احداث سدهای جديد، نيروگاه های آبی و افزايش ظرفيت خطوط برق تركيه‌ به‌ ايران، سرمايه‌ گذاری كنند. ارزش پروژه‌های گازی ايران نيز برای پيمانكاران ترك ۱۰ ميليارد دلار برآورده‌ شده‌ و در صورتی كه‌ ايران شرايط پيمانكاران تركيه‌ را بپذيرد، ۳۰ ميليارد دلار پول ايران به‌ جيب پيمانكاران ترك سرازير می شود به‌ گزارش وزارت انرژی تركيه،‌ پروژه‌های ايران در زمينه‌ برق، به‌ ارزش ۲۰ ميليارد دلار است. اين جدا از طرح صادرات گاز ايران و تركمنستان از طريق تركيه‌ به‌ اروپا است كه‌ احداث خطوط جديدی را برای انتقال گاز می طلبد. ارزش پروژه‌های گازی ايران نيز برای پيمانكاران ترك ۱۰ ميليارد دلار برآورده‌ شده‌ و در صورتی كه‌ ايران شرايط پيمانكاران تركيه‌ را بپذيرد، ۳۰ ميليارد دلار پول ايران به‌ جيب پيمانكاران ترك سرازير می شود. ظرفيت خطوط فعلی برق ميان تركيه‌ و ايران ۹۰۰ مليون كيلو وات است و برای تحقق توافق های آنكارا- تهران كه‌ در سال لازم است ۶ ميليارد كيلو وات برق از ايران به‌ تركيه‌ صادر گردد، اين خطوط بايد مدرنيزه‌ و بازسازی شوند. در اين زمينه‌ هم شركت های پيمانكاری تركيه‌ گوی سبقت را ربوده‌اند. انزوای سياسی و اقتصادی ايران در نتيجه ادامه بخش بحث انگيز برنامه هسته ای اين كشور، بيش از همه‌ به‌ نفع شركت های پيمانكاری تركيه‌ تمام شده‌ است. به‌ نوشته‌ روزنامه‌ راديكال چاپ استانبول: «تركيه‌ در سال گذشته‌ ۶/۴ ميليارد دلار از ايران واردات داشته‌ است. اين رقم تنها در شش ماه‌ اول سال ۲۰۰۷ به‌ حدود ۳ ميليارد و ۱۷۲ ميليون دلار رسيده‌ است. صادرات تركيه‌ به‌ ايران، ۲/۵۸۷ مليون دلار بوده‌ است. طبق توافق های اخير ميان آنكارا- تهران، انتظار می رود صادرات تركيه‌ به‌ ايران نيز با واردات از ايران كه‌ عمدتا انرژی است، به‌ سطح متناسبی برسد.

سوئد: کمک‌های عمرانی به ترکیه افزایش می‌یابد.

 دولت سوئد تصمیم گرفت، ۳۷ کشور جهان را از دریافت کمک‌های عمرانی محروم کند و سهم آن‌ها را در اختیار کشورهای دیگر قرار دهد. چین و روسیه جزء کشورهائی هستند که کمک‌ به آنها قطع می‌شود. کمک‌های عمرانی به ترکیه افزایش می‌یابد. حزب راست میانه سوئد، یک سال پس از به دست گرفتن قدرت، تصمیم گرفت ۳۷ کشور جهان را از دریافت کمک‌های عمرانی محروم کند و سهم آن‌ها را در اختیار ۳۳ کشور دیگر قرار دهد. کشور سوئد سالیان دراز به وسیله سوسیال دموکرات‌ها اداره می‌شد، یکی از نخستین کشورهای صنعتی جهان بود که در دهه هشتاد میلادی سیاست عمرانی خود را با خواست سازمان ملل متحد هماهنگ کرد. در آن سال‌ها، سازمان ملل متحد از کشورهای صنعتی خواست که دست کم ۰/۷ درصد درآمد ناخالص خود را به کمک‌های عمرانی برای "جهان سوم" اختصاص دهند. سوئد، دانمارک، نروژ، فنلاند و هلند، در زمانی کوتاه به این خواست تحقق بخشیدند. موتور محرک این کشورها سوئد بود، که در آن زمان توسط حزب سوسیالیست اداره می‌شد. در حالی که کشورهای اسکاندیناوی از دهه هشتاد میلادی ۷ دهم درصد تولید ناخالص ملی خود را در اختیار کشورهای فقیر گذاشته‌اند، سهم سایر کشورهای صنعتی جهان، با گذشت نزدیک به سه دهه هنوز هم بسیار ناچیز است. مثلا آلمان، به عنوان قهرمان صادرات جهان، اکنون کمتر از سه دهم درصد درآمد ناخالص ملی خود را به مصرف کمک‌های عمرانی می‌رساند. کشورهای صنعتی جهان، در مجمع عمومی سال ۲۰۰۰ سازمان ملل متحد، متعهد شدند که سهم کمک‌های عمرانی را به تدریج، تا ۷ دهم درصد تولید ناخالص ملی خود بالا ببرند. اما هنوز هیچ‌یک از آن‌ها به این تعهد عمل نکرده‌اند. در همان نشست، سازمان ملل طرحی را با نام "اهداف هزاره" به تصویب اعضای خود رساند. به موجب این طرح، تعداد انسان‌هائی که در سراسر جهان از فقر مطلق رنج می برند، می بایست تا سال ۲۰۱۵ میلادی به نصف برسد تحقق این امر، تنها با اجرای تعهدات سال ۲۰۰۰ کشورهای صنعتی جهان امکان پذیر خواهد بود. اما چرا دولت سوئد تصمیم به قطع کمک به ۳۷ کشور جهان گرفته است؟ به گفته خانم "کونیلا کارلسون"، وزیر کمک‌های عمرانی، ۷۰ کشور تاکنون کمک‌های عمرانی سوئد را دریافت می کردند. اکنون کمک‌های ۳۷ کشور قطع و معادل آن به بودجه ۳۳ کشور دیگر افزوده می شود. وزیر کمک‌های عمرانی توضیح می‌دهد که بودجه کمک‌های عمرانی کاهش نخواهد یافت بلکه هدف از این تمرکز آن است که سوئد بتواند با کمک‌های عمرانی خود، تغییر مؤثری در کشورهای دریافت‌کننده ایجاد کند. وی در مقاله‌ای برای یک روزنامه سوئدی می نویسد: «اگر ما خواستار سهمی جدی در تغییرات باشیم، نباید پول را به سادگی میان کشورهای مختلف پخش کنیم.» براساس گزارش خبرگزاری آلمان، چین، ویتنام، شیلی، کوبا، آفریقای جنوبی، آنگولا، روسیه، بلاروس، پرو، هند، برمه و تایلند در شمار کشورهائی هستند که سهم کمک‌های عمرانی‌شان قطع می‌شود. در عوض کشورهای شبه جزیره بالکان، اقمار اتحاد شوروی سابق و ترکیه به گروه دریافت کنندگان کمک‌های سوئد ملحق می شوند. هدف آن است که این کشورها بتوانند استانداردهای زندگی خود را به تدریج با اروپای غربی و شمالی منطبق کنند. اما نگاهی به لیست کشورهای محروم شده نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران راست میانه هدف‌های سیاسی ویژه‌ای را دنبال می‌کنند. وزیر کمک‌های عمرانی در مقاله خود می‌نویسد: «ما می‌خواهیم به کشورهائی کمک کنیم که روند دموکراتیزاسیون را طی می‌کنند و به حقوق بشر احترام می‌گذارند.» این توضیح نشان می‌دهد که در تعیین تقدم‌ها، نه وضعیت فقر و ثروت کشورها، بلکه وضعیت سیاسی آن‌ها مورد توجه دولت سوئد است.

فقر نفتی ترکیه

کشور ترکیه را باید در زمره کشورهای فقیر در زمینه انرژی به حساب آورد. به‌عبارت دیگر، این کشور از ذخایر عظیم سوخت فسیلی بی‌بهره است و چاره‌ای ندارد جز آن‌که با صرف میلیون‌ها لیره، ساخت سدهای برق آبی روی رودخانه‌هایش و استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر مثل خورشید و باد، انرژی مورد نیاز خود را از ذخایر طبیعی محدود خود به دست آورد. سوخت‌های فسیلی بیش از دو سوم انرژی مورد نیاز ترکیه را تامین می‌کنند. درحالی‌ که این کشور 75 درصد نفت مصرفی خود را از کشورهای ایران و سوریه که در همسایگی این کشور قرار دارند، وارد می‌کنند؛ اما این کشور به همین اکتفا نکرده و برای دسترسی به منابع انرژی، سراغ کشورهای دیگری مانند لیبی نیز رفته‌است، حتی در دریای مدیترانه با مشارکت رژیم صهیونیستی، طرح‌های اکتشاف نفت را نیز انجام می‌دهد. اما افزایش ناگهانی بهای بین‌المللی نفت خام در این اواخر –که تا بشکه‌ای 78 دلار هم رسید زنگ خطر را برای سیاستمداران ترکیه به صدا درآورد و در عین حال کاری کرد تا صنعت ملی نفت این کشور با فرصت‌های تازه مواجه شود. بهای بی‌سابقه نفت خام در بازار نقدی مدیترانه، ترکیه را تشویق کرد تا طرح‌های بزرگ‌تر اکتشاف نفت را به اجرا درآورد و به استخراج احتمالی نفت خام از بسترهای دشوارتر منطقه مدیترانه صورتی عملی‌تر بخشد. بیشتر میدان‌های نفتی ترکیه در جنوب شرق این کشور و در نزدیکی مرزهای ترکیه با ایران، عراق و سوریه قرار گرفته‌اند. گزارش‌ها حکایت از آن دارد که این کشور، منطقه‌ای در نزدیکی مرز با سوریه را که پیش از این مین گذاری شده‌بود، پاک‌سازی و شرکت نفت دولتی ترکیه نزدیک 21 حلقه چاه در این منطقه حفر کرده و روزانه 2هزار و 400 بشکه نفت تولید می‌کند. در منطقه‌ای دیگر و در مجاورت همین منطقه مرزی، شرکت نفت ترکیه در حوزه استحفاظی 6 ایستگاه ژاندارمری ترکیه به دنبال نفت گشت و موفقیت‌هایی کسب کرد و در‌حال‌حاضر از این منطقه، روزانه 50 بشکه نفت تولید می‌کند. ژاندارمری در این منطقه مرزی، حتی به شرکت نفت دولتی ترکیه پیشنهاد کرده، پادگان‌های خود را از این منطقه به جای دیگری انتقال دهد تا آن شرکت بتواند چاه‌های بیشتری حفر کند. اگر میزان مصرف داخلی ترکیه را در نظر بگیریم، گمان می‌رود ذخایر نفتی ثابت‌شده و تخمین‌ زده‌شده این کشور، تقریبا 3 سال نیاز ترکیه را برآورده کند. این رقم در مورد عربستان و در مقام مقایسه، صد سال تخمین زده می‌شود. ذخایر ثابت شده نفت این کشور حدود 16 میلیون‌تن برآورد ‌شده‌است. اگر استفاده از روش‌های پیشرفته برای احیای مجدد چاه‌ها را هم لحاظ کنیم، می‌توان به این رقم حدود 30 میلیون تن دیگر را هم اضافه کرد. درحالی‌که این رقم عربستان 2/1 تریلیون تن است. با این همه، عملیات اکتشافی انجام شده در سال 1985 در ترکیه ثابت کرد که ذخایر نفتی این کشور در سطوح بسیار پایین و در عمق قلمرو ترکیه قرار گرفته‌اند؛ ولی معلوم نیست که میزان این ذخایر چقدر است. اخیرا ترکیه تلاش تازه‌ای را برای کشف ذخایر احتمالی نفت در دریای مدیترانه آغاز کرده‌است. ترکیه پیش از این اعلام کرده‌بود، قصد دارد در آب‌های کم‌عمق اطراف آنتالیا، اسکندرون و مرسین در بهار سال جاری، بررسی‌های لرزه‌ای و زمین‌شناسی انجام دهد. به همین منظور، مناقصه‌هایی هم برای انجام این بررسی‌ها در 4 هزار کیلومترمربع در آب‌های ساحلی اعلام شد. شرکت دولتی نفت ترکیه امیدوار است تا اوایل پاییز، کار اکتشاف با مشارکت شرکت‌های خارجی آغاز شود. بخش یونانی قبرس درباره مرزهای بستر دریا با مصر و لبنان مذاکره و این مرزها را طراحی کرده‌است؛ اما مقامات ترکیه اصرار دارند، تصمیم‌گیری درباره سرزمین‌های فلات قاره‌ای در دریاهای نیمه‌بسته باید ازسوی همه کشورهای همسایه ساحلی و با اجماع میان آن‌ها انجام شود. به اعتقاد دولت ترکیه، موافقت نامه‌های مصر و لبنان در این زمینه با در نظر گرفتن قوانین بین‌الملل پذیرفتنی نیستند و از این رو ترکیه اصرار دارد 2 کشور مذکور از این معاهده‌ها خارج شوند.

پيشرفته ترين هتل معلولان در تركيه

هتلي كه از ماه مي خاص معلولان در شهر مارماريس تركيه بازسازي شده است مشتاقان زيادي در تركيه و اقصي نقاط جهان به دست آورده است. به گزارش موج ، اين هتل بزرگترين هتلي است كه در سراسر اروپا مخصوص معلولان ساخته شده و طوري طراحي شده است كه پاسخگوي تمام نيازهاي اين افراد باشد. از امكانات اين هتل مي توان به پلكان شيب دار ، وجود زنگ خطر در كنار تمام تخت ها ، در داخل حمام و اتاق ها اشاره كرد. آسانسورها نيزقابليت حمل 3 ويلچر را دارند وآسانسور مخصوصي نيزبراي استخر در نظر گرفته شده است. از طرف ديگر هواپيمايي با ظرفيت 10 ويلچر و نه صندلي مسافران را از هتل به فرودگاه انتقال مي دهد. مسئولان اين هتل هدف از اين اقدام را موثرترين كمك ممكن به صنعت گردشگري اعلام كرده اند. اين نخستين بار است كه چنين هتلي به منظور رفاه حال معلولان و نه با هدف درماني تاسيس شده است. لازم به ذكر است اين هتل از بريتانيا ، آلمان ، فرانسه و روسيه پذيراي بيشترين گردشگر بوده است.

اتحاديه اروپا انتخاب "گل" به رياست جمهوري تركيه را مثبت ارزيابي كرد

 رئيس كميسيون اروپا روز سه‌شنبه گفت: انتخاب "عبدالله گل" به رياست جمهوري تركيه مي‌تواند نيروي تازه‌اي به مذاكرات پيوستن اين كشور به اتحاديه اروپا ببخشد. به گزارش خبرگزاري فرانسه از بروكسل، "خوزه مانوئل باروسو" در بيانيه‌اي اعلام كرد: به عقيده من اين رويداد به پيشرفت در برخي زمينه‌هاي مهم منجر مي‌شود و يك نيروي تازه، فوري و مثبت براي روند عضويت تركيه در اتحاديه اروپا فراهم مي‌كند. گل كه پيش از اين وزير امور خارجه تركيه بود، روز سه‌شنبه ‪ ۲۳‬مرداد گفت در صورت انتخاب به رياست جمهوري، در اجراي وظايف خود به اصول لائيسم و دمكراسي پايبند خواهد بود. وي گفت: توسعه دمكراسي در همه ابعاد، احترام به حقوق بشر، ادامه اصلاحات و كمك به روند عضويت تركيه در اتحاديه اروپا از جمله ديگر وظايف من در صورت انتخاب به مقام رياست جمهوري خواهد بود. عبدالله گل نامزد حزب حاكم "عدالت و توسعه" با كسب آراي موافق بيش از نيمي از نمايندگان مجلس ملي تركيه به مقام رياست جمهوري اين كشور انتخاب شد. گل در سومين دور انتخاب رئيس جمهوري تركيه كه بعدازظهر سه‌شنبه در جلسه عمومي مجلس ملي اين كشور برگزار شد، با كسب ‪ ۳۳۹‬راي موافق نمايندگان براي يك دوره هفت ساله، به اين مقام انتخاب شد.

عبدالله گل رياست جمهوري تركيه را تحويل گرفت

 "عبدالله گل" رييس جديد جمهوري تركيه سه‌شنبه شب با حضور در كاخ رياست جمهوري اين كشور در آنكارا، مقام رياست جمهوري را از "احمد نجدت سزر" رييس سابق جمهوري تحويل گرفت. در مراسمي رسمي كه سه‌شنبه شب در كاخ "چانكايا" و بدون حضور خبرنگاران برگزار شد، سزر رياست جمهوري را تحويل عبدالله گل داد و كاخ رياست جمهوري را به اتفاق همسرش به مقصد منزل شخصي خود در آنكارا ترك كرد. عبدالله گل بعد از ظهر امروز بعد انتخاب به مقام رياست جمهوري، در محل مجلس ملي سوگند رياست جمهوري را ادا كرد. عبدالله گل بعد از اين مراسم، به كاخ رياست جمهوري موسوم به "چانكايا" رفت و در مراسمي كه پشت درهاي بسته برگزار شد، رياست جمهوري را از سزر تحويل گرفت. در هيچ يك از مراسم رسمي امروز، همان طور كه حزب حاكم "عدالت و توسعه" هم پيشتر اعلام كرده بود، همسر عبدالله گل هم كه محجبه است، حضور نداشت. عبدالله گل نامزد حزب حاكم "عدالت و توسعه" بعد از ظهر سه شنبه در مجلس ملي تركيه با كسب آراي موافق ‪ ۳۳۹‬نماينده، براي يك دوره هفت ساله به مقام رياست جمهوري اين كشور انتخاب شد. طبق قانون اساسي كنوني تركيه رييس جمهوري اين كشور با آراي كتبي و مخفي نمايندگان مجلس ملي براي يك دوره هفت ساله انتخاب مي‌شود. در صورتي كه اصلاحات قانون اساسي تركيه، در همه پرسي، به تصويب مردم اين كشور برسد، دوره رياست جمهوري از هفت سال به پنج سال و دوره مجلس ملي هم از پنج سال كنوني به چهار سال تقليل خواهد يافت و رييس جمهوري نيز با آراي مستقيم مردم انتخاب خواهد شد. با استقرار گل در كاخ رياست جمهوري، "رجب طيب اردوغان" نخست وزير تركيه چهارشنبه فهرست اعضاي جديد كابينه خود را تقديم رييس جديد جمهوري كرد و مورد تایید نیز قرار گرفت. اردوغان پيشتر براي تقديم فهرست كابينه جديد خود با "احمد نجدت سزر" رييس سابق جمهوري تركيه ديدار كرده بود. ولي سزر از وي خواسته بود كه اسامي كابينه خود را براي تائيد به رييس جديد جمهوري تقديم كند.

يك فيلم از كشور تركيه بهترين فيلم جشنواره سارايوو شد

جشنواره بين‌المللي فيلم سارايوو با انتخاب يك فيلم از كشور تركيه به عنوان بهترين فيلم اين جشنواره، شنبه شب به كار خود پايان داد. خبرگزاري رويترز يكشنبه از سارايوو گزارش داد كه هيئت داوران به رياست "جرمي آيرونز" بازيگر بريتانيايي فيلم "ترس يك انسان از خدا" به كارگرداني "اوزر كيزيلتان" را برنده "قلب سارايوو" و جايزه ‪ ۲۵‬هزار يورويي خود معرفي كرد. "فاتح آكن" تهيه‌كننده ترك تبار كه جايزه را از طرف دست اندركاران اين فيلم گرفت گفت كه انتظار اين جايزه را نداشت . "سعادت ايزيل آكسوي" جايزه بهترين بازيگر زن را به سبب فيلم "تخم مرغ" به كارگرداني "سميه كاپلانگلو" كارگردان تركيه دريافت كرد. جايزه ويژه هيئت داوران به فيلم "من اهل تيتوف ولس هستم" ساخته "تئونا استروگار ميتوسكا" از مقدونيه رسيد. در اين جشنواره بيش از ‪ ۱۷۰‬فيلم بلند، كوتاه و مستند در طي هفت روز به نمايش درآمد. نمايش فيلم "سيكو" ساخته "مايكل مور" پايان بخش اين جشنواره بود. جشنواره سارايوو اواخر جنگ سال‌هاي ‪ ۱۹۹۲‬تا ‪ ۱۹۹۵‬توسط عده‌اي علاقه‌مند آغاز شد كه اكنون به صورت يك رقابت سينمايي بزرگ در اين منطقه درآمده است.